SO SÁNH CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA CPTPP VÀ EVFTA: NHỮNG THÁCH THỨC CHO CHÍNH SÁCH VÀ PHÁP LUẬT MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

PGS.TS Trần Việt Dũng 

PGS. TS, Trưởng Khoa Luật quốc tế, Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh

ThS. Lê Minh Nhựt 

ThS, giảng viên Khoa Luật quốc tế, Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh

ThS. Trần Thị Ngọc Hà 

ThS, giảng viên Khoa Luật quốc tế, Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt bài viết

Biến đổi khí hậu đã trở thành chủ đề tranh luận của cộng đồng quốc tế từ lâu. Tuy nhiên, trong các cuộc thảo luận về chính sách biến đổi khí hậu trong nhiều thập kỷ qua, người ta hiếm khi nhìn nhận mối liên hệ giữa thương mại và biến đổi khí hậu. Mặc dù vậy, thực tiễn pháp lý của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho thấy rằng các quy tắc thương mại môi trường của tổ chức này có thể giúp đáp ứng các mục tiêu chống biến đổi khí hậu (mặc dù các quy tắc liên quan của WTO chỉ xuất hiện dưới hình thức ngoại lệ chung và chỉ có nội dung chung).

Khi Vòng đàm phán Doha bị đóng băng do các nước thành viên WTO không thể thống nhất về các quy tắc mới cho hệ thống thương mại toàn cầu, nhiều nước đã chuyển đàm phán các hiệp định thương mại song phương và khu vực (FTA) hướng tới tự do hóa thương mại mạnh mẽ giữa các quốc gia thành viên. Không chỉ vậy, các hiệp định này còn quy định nhiều vấn đề phi thương mại, yêu cầu chính phủ chịu trách nhiệm trong các chính sách môi trường và hạn chế khả năng cạnh tranh của các sản phẩm gây ra biến đổi khí hậu thông qua các quy định yêu cầu các quốc gia, duy trì cơ chế xử lý sản phẩm tuân thủ lượng khí thải phát ra trong quá trình sản xuất.

Bài viết này sẽ đánh giá các cam kết của Việt Nam đối với quản lý biến đổi khí hậu trong khuôn khổ CPTPP và EVFTA, hai FTA thế hệ mới quan trọng nhất của Việt Nam. Việt Nam sẽ phải thực hiện các biện pháp và hành động tích cực hơn trong chống biến đổi khí hậu (ví dụ, hoàn thiện cơ chế mua bán khí thải, bảo vệ và chống suy thoái rừng, tăng cường tiết kiệm năng lượng, công nghệ phát thải thấp và năng lượng tái tạo, minh bạch thông tin và cơ chế tham vấn). Thông qua việc phân tích các quy định của EVFTA và CPTPP về biến đổi khí hậu, bài viết sẽ phản biện khung pháp lý của Việt Nam về quản lý biến đổi khí hậu, đặc biệt là Luật Bảo vệ môi trường năm 2014. Bài viết cuối cùng sẽ đưa ra một số khuyến nghị đối với luật môi trường Việt Nam nhằm đảm bảo việc thực thi các FTA có hiệu quả.

 

 

 Quỹ Rosa Luxemburg laf trung tâm đối thoại quốc tế, trao đổi và giáo dục về chính trị. Quỹ là một trong 6 quỹ chính trị của Đức.

Quỹ liên kết với Die Linke - đảng Cánh Tả, đảng kế thừa truyền thống của đảng Xã hội, đảng Cộng sản của Đức.